Modül 3

Fiyatlandırma: maliyet, kâr, psikoloji

03-03 16 dk Orta Ön koşul: 1-5

Maliyetini unutmadan satılabilir fiyat bandı belirlersin.

Anlatım

Fiyat, “ürünün değeri” değil, işinin sürdürülebilir olup olmadığını söyleyen sayıdır. Küçük satıcıların en sık düştüğü tuzak: ürünün alış/üretim fiyatına biraz ekleyip “kâr” saymak. Oysa kargo, ambalaj, komisyon, iade, vergi ve kendi emeğin hesaba girmeden kâr yoktur.

1. Gerçek maliyeti çıkar

Bir ürünün başına düşen maliyet kalemleri:

2. Basit formül

Satış fiyatı = (toplam birim maliyet) ÷ (1 − hedef kâr oranı)

Bu bir marj hesabıdır. Örnek (kurgusal): toplam maliyet 300 TL, hedef brüt kâr %40 ise 300 ÷ 0,60 = 500 TL. Buna ek olarak “maliyet × 1,4 = 420 TL” yazmak çok farklı bir sonuç verir; çünkü marj (satış fiyatının yüzdesi) ile ekleme oranı (maliyetin yüzdesi) aynı şey değildir. Önce hangisini kastettiğini bil.

3. Fiyat bandı çıkar, tek sayı değil

Üç sayı belirle:

Taban sana ait; tavan müşteriye ve piyasaya. Rakip fiyatlarına bak ama kopyalama: onların maliyeti, hacmi, iadesi farklı. Kendi bandının rakiplerle çakıştığı yeri bul.

4. Psikoloji: ölçülü kullan

5. Test et, ama sabırla

İlk fiyatın son fiyat değil. Birkaç hafta satış, soru ve vazgeçme davranışını izle. Çok fazla soru ama sıfır satış varsa fiyat ya da güven eksiği olabilir; hemen indirim yapma, önce açıklama ve fotoğrafa bak. Çok hızlı satılıyorsa fiyat düşük olabilir.


Örnek

Murat soya mumu satıyor. Kavanoz, balmumu, koku, etiket, koli: 90 TL. Kargo payı: 60 TL. Ödeme komisyonu yaklaşık 12 TL. İade/zayiat payı: 10 TL. Toplam: yaklaşık 172 TL. İlk planında 220 TL’ye satmayı düşünüyordu; marj hesapladığında %22 çıktı ve emeği bu rakama dahil değildi. Hedef marjı %40 koyunca fiyat yaklaşık 287 TL çıktı. Bunu bire bir uygulamak yerine 2’li set (daha iyi kargo payı) ve tek mum için 279 TL denemeye karar verdi.

Bu rakamlar kurgusaldır; senin sektörüne ve dönemine göre değişir. Garanti vermez.


Uygulama (20 dakika)

  1. Bir ürün seç. Yukarıdaki maliyet kalemlerini tek tek sayıyla yaz (bilmediğine tahmin yaz, “tahmin” diye işaretle).
  2. Toplam birim maliyeti bul.
  3. Hedef marj oranı koy (%30, %40…) ve formülle satış fiyatını hesapla.
  4. Aynı ürünün 3 rakip fiyatına bak; kendi bandını (taban/hedef/tavan) yaz.
  5. Fiyat sonunu, ücretsiz kargo eşiğini ve set seçeneğini düşün; bir tanesini seç.

Kontrol listesi


Sık hata

  1. Emeği sıfır saymak. Büyüdüğünde işi taşıyamazsın.
  2. Kargoyu unutmak. Ücretsiz kargoyu ürün fiyatına yedirmeden vermek zarar yazar.
  3. Her satışta indirim. Marka değerini ve marjı eritir.
  4. Rakibin fiyatına inmek. Onun maliyet yapısı seninkinden farklı olabilir.
  5. Komisyon ve iadeyi dahil etmemek. Kâğıt üstünde kârlı, kasada zararlı olursun.

Mini test

Cevabı seç; hemen geri bildirim alırsın.

1. Maliyeti 300 TL, hedef brüt marjı %40 olan ürünün satış fiyatı (formülle) kaçtır?
2. Aşağıdakilerden hangisi maliyete dahil edilmelidir?