Varyant, stok ve SKU düzeni
Beden/renk karmaşasını erken çözersin.
Anlatım
Üç ürünle başlarken her şey akılda durur. On ürün, her birinde üç beden iki renk olunca 60 farklı satılabilir kalem vardır. Bir müşteri “M beden siyah var mı?” diye sorduğunda cevabı hatırlamaya çalışıyorsan, sistem zaten bozulmuştur. Bu ders, o karışıklığı baştan engelleyen basit bir düzeni anlatıyor.
Ürün, varyant, SKU: üç kavram
- Ürün: müşterinin gördüğü ana kart. “Keten Gömlek.”
- Varyant: aynı ürünün seçilebilir hali. “Mavi / M”, “Mavi / L”, “Beyaz / M”.
- SKU (stok kodu): her varyanta verilen tekil kod. Depoda ve kayıtta o varyantı gösterir.
Kural: stok, ürün değil varyant düzeyinde tutulur. “Keten Gömlek: 12 adet” bilgisi işe yaramaz; “Mavi M: 3, Mavi L: 0, Beyaz M: 9” işe yarar.
Ne zaman varyant, ne zaman ayrı ürün?
Varyant: aynı ürünün küçük farkı (beden, renk, ml, kapasite). Fiyat ve açıklama büyük ölçüde aynıdır. Ayrı ürün: kalıbı, malzemesi veya hedefi farklı olan şey. Mum “lavanta 200 gr” ve “vanilya 200 gr” varyant olabilir; ama “mum” ile “oda spreyi” ayrı üründür. Şüphede şu soruyu sor: *Müşteri bunların aynı şey olduğunu düşünür mü?*
Basit SKU düzeni
Okunabilir ve kural koyabilen bir yapı kur:
URUN-RENK-BEDEN → GMLK-MAV-M, GMLK-BYZ-L
Kurallar:
- Her kod tekil olsun, aynı kod iki varyantta olmasın.
- Kısa, büyük harf, Türkçe karakter ve boşluk kullanma (
İ,ŞyerineI,S). - Anlamlı olsun ama tahmin edilebilir kalsın; sonradan değiştirme.
- Aynı kuralı tüm kataloga uygula; tutarlılık ödül getirir.
Stok sayısı ve güvenlik payı
Gerçek stoğu say, tahmin etme. Kayıtla raf sayısı birbirine uymuyorsa ilk sorun budur. İki kanalda (kendi site + pazaryeri veya mağaza) satıyorsan stok çakışabilir; modül 9’da bu konuya ayrıca dönüyoruz. Şimdilik şunu bil: çakışma ihtimali varsa kayıttan birkaç adet düşük göster, fazla satmak (oversell) iptal ve itibar kaybıdır.
Tükenen ürünü yönet
Stok sıfıra düştüğünde seçenekler: satışa kapat, “gelince haber ver” aç, ya da ön sipariş (hazırlık süresini açıkça yaz). “Var gibi” göstermek ve sonra iptal etmek en kötüsüdür. Beden tablosunu da düzenle: bazı bedenler hiç satılmıyorsa katalogdan çıkarmak sade bir düzen sağlar.
Haftalık sayım
Haftada bir kısa sayım yap: raftaki sayı, sistemdeki sayı. Fark varsa nedenini yaz (iade geldi mi, hasarlı mı, elden satış mı). Küçük farklar büyümeden yakalanır.
Örnek
Elif iki renk üç bedenli tişört satıyor. İlk kurulumda tek ürün altında “stok: 20” yazdı. Bir hafta sonra siyah L bitmişti ama sistem hâlâ “var” diyordu; üç sipariş iptal oldu. Düzenini değiştirdi: 6 varyant, her birine ayrı SKU (TSRT-SYH-S, TSRT-SYH-M…), pazar akşamı 10 dakikalık sayım. Üç hafta sonra iptal sayısı sıfıra yakındı.
Bu örnek kurgusal bir senaryodur; sonuç garantisi değildir.
Uygulama (15 dakika)
- En çok varyantı olan ürününü seç.
- Bir tabloya yaz: Ürün | Renk | Beden | SKU | Stok.
- SKU kuralını belirle ve bir cümleyle not et (örn.
ÜRÜN-RENK-BEDEN). - Raftaki gerçek sayıyı say ve tabloya gir.
- Tükenen varyant olursa ne yapacağını yaz: kapat / haber ver / ön sipariş.
Kontrol listesi
Sık hata
- Tek “toplam stok”. Hangi bedenin bittiği bilinmez, fazla satış olur.
- Anlamsız ya da tekrarlı SKU. Karışıklık ve yanlış paket.
- Her rengi ayrı ürün açmak. Katalog şişer, müşteri karşılaştıramaz.
- Sayımı “sonra”ya bırakmak. Fark büyür, itibar kaybı olur.
- Tükenen ürünü açık bırakmak. İptal ve güven kaybı.
Mini test
Cevabı seç; hemen geri bildirim alırsın.